Nguồn gốc của cơm hộp, hay còn gọi là Bento, bắt đầu từ thời Kama-kura, khoảng thế kỉ XII. Lúc bấy giờ, ở Nhật phát triển một kỹ thuật rang gạo nếp gọi là Hoshi-ii. Loại gạo rang hoshi-ii này có thể dùng để ăn liền hoặc đổ nước sôi vào để nấu. Hoshi-ii thường được người Nhật đựng trong chiếc túi nhỏ và mang theo bên mình trong những chuyến đi xa.

Đến thời Edo, thế kỉ XVI, hộp đựng cơm bằng gỗ đã bắt đầu xuất hiện, người Nhật khi đó thường mang theo bento khi đi hành hương hoặc tham dự những sự kiện ngoài trời như ngắm hoa anh đào. Tuy nhiên, bento phổ biến của giai đoạn này không quá cầu kì. Đó chỉ là 2 vắt cơm hình tam giác bên trên rắc một ít mè đen. Chúng thường được gói trong miếng bẹ măng tre hoặc đặt bên trong hộp gỗ.

Bento thời kỳ Edo chỉ đơn giản là vắt cơm hình tam giác, bên trên rắc ít mè đen

Tháng 10/1872, tuyến xe lửa đầu tiên của Nhật Bản nối giữa Shinbashi ở Tokyo đến Yoko-hama chính thức đưa vào hoạt động. Khi tàu hỏa đã trở thành phương tiện di chuyển được nhiều người lựa chọn, người ta bắt đầu nghĩ đến việc bán cơm hộp cho hành khách đi tàu. Thế là ekiben ra đời.

Nhà ga Utsu-no-miya ở tỉnh Tochigi là nơi đầu tiên bán ekiben. Những hộp cơm bán tại ga xe lửa lúc bấy giờ được gọi là oni-giri bento. Ngày xưa, người bán ekiben không đứng tại quầy hàng như bây giờ mà thay vào đó, họ mang những khay chứa đầy cơm hộp trước bụng và đợi trên sân ga. Khi tàu đến, người bán ekiben tới từng cửa sổ các toa tàu để mời khách mua hàng.

Một người bán ekiben ở nhà ga xe lửa

Bản đồ phân phối ekiben đặc sản của từng địa phương

Chẳng bao lâu sau, ekiben trở nên thịnh hành và được bán dọc theo tất cả các tuyến đường sắt trên khắp Nhật Bản. Để tạo sự độc đáo, đồng thời cũng nhằm giới thiệu đặc sản của mình, mỗi địa phương bắt đầu tung ra những hộp ekiben riêng. Năm 1942, các nhà ga ở thành phố Hokkaido giới thiệu ika-meshi, loại ekiben này đến nay vẫn rất nổi tiếng.

Ika-meshi được làm từ mực nguyên con và cơm nếp, ăn cùng với nước sốt đậu nành

Ika-meshi được làm từ mực nguyên con và cơm nếp, ăn cùng với nước sốt đậu nành. Món này còn được gọi là mực nhồi cơm nếp. Người có công biến Ika-meshi trở thành mặt hàng thương phẩm là ông Esao Abe, một doanh nhân trong lĩnh vực nhà hàng. Ông cho rằng, sự kết hợp giữa đặc sản mực tươi ngon của Hokkaido hòa quyện cùng hương vị của nước sốt và độ dẻo của cơm nếp tạo nên sức hấp dẫn khó quên của Ika-meshi.

Năm 1970, bộ phim truyền hình mang tên “Gia đình phương Bắc” của Nhật được phát sóng và nhanh chóng nổi tiếng khắp cả nước. 3 năm sau khi bộ phim được công chiếu, một loại ekiben lấy theo tên của bộ phim có mặt trên thị trường. Cơm hộp ekiben “Gia đình phương Bắc” ngay lập tức thu hút những khách hàng hiếu kì. Không chỉ gây tò mò cho thực khách mà loại cơm hộp này thật sự rất ngon, do đó, nó được ưa chuộng đến tận ngày nay.

Tuy nhiên, cùng với sự ra đời của nhiều phương tiện giao thông khác, ngành đường sắt không còn hưng thịnh như trước. Trước thực trạng này, số lượng cửa hàng kinh doanh ekiben tại các nhà ga cũng giảm đáng kể. Năm 1987, số cửa hàng ekiben chỉ còn khoảng phân nửa so với trước đó 20 năm. Nhằm hấp dẫn hành khách đi xe lửa, gần đây, các cửa hàng ekiben đã nỗ lực cải tiến sản phẩm của họ từ chất lượng bên trong đến mẫu mã bên ngoài.

Các ekiben được cải tiến về mẫu mã bên ngoài để phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng

Ngày nay, ekiben không đơn giản là cơm hộp để hành khách đi xe lửa lót dạ mà nó đã phát triển theo nhiều hướng nhằm thỏa mãn thị hiếu của mọi người.

Ở Nhật Bản, Hội chợ Ekiben toàn quốc thu hút rất đông khách tham quan đến tham dự để được tận mắt nhìn ngắm, thưởng thức và mua những hộp ekiben nổi tiếng của các vùng miền. Hội chợ chỉ được tổ chức mỗi năm 1 lần, qui tụ khoảng 50 nhãn hiệu ekiben khác nhau. Mỗi loại ekiben là đại diện cho từng địa phương, do đó, các gian hàng tham gia hội chợ tận dụng cơ hội này để quảng bá sản vật của họ.

Cơm hộp ekiben đã trở thành một phần của nền ẩm thực phong phú của Nhật Bản

Cơm hộp ekiben đã trở thành một phần của nền ẩm thực phong phú của Nhật Bản. Khác với sushi được phổ biến trên toàn thế giới, ekiben chỉ gói gọn trong phạm vi nội địa, tuy nhiên, vai trò của nó trong đời sống hàng ngày của người Nhật không thể phủ nhận. Ekiben còn được xem là một nét văn hóa, một sản phẩm du lịch của ngành đường sắt Nhật Bản.

Theo tokyoshop.biz

HONG NHUNG C&T sưu tầm

Bạn muốn tìm kiếm Du học Nhật Bản